Ooievaars zonder grenzen

Project

Ooievaars zonder Grenzen

De interesse en inzet voor het behoud van de ooievaar als soort enerzijds en voor zijn biotoop anderzijds, leidde tot het opzetten van een gezamenlijk educatief project van Natuurpunt vzw, Dierenpark Planckendael, het natuurcentrum Het Zwin en het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Agentschap Natuur en Bos. Met de ooievaar als 'ambassadeur voor natuurbehoud' willen de partners verschillende doelgroepen kennis laten maken met sleutelbegrippen in het natuurbehoud : bedreiging, beheer, internationale samenwerking, duurzame (natuur)ontwikkeling. Meer kennis leidt immers tot meer inzicht, begrip en inzet. Als we de ooievaar in Vlaanderen terug willen als broedvogel, moeten we immers - na de geslaagde re-introductie - daadwerkelijk verder werken aan de ontwikkeling en uitbreiding van potentiële biotopen. Sensibilisering van een ruim publiek vormt daartoe een belangrijke basis.

Het project bestaat uit volgende onderdelen

Uitrusting van enkele ooievaars van de kolonie in Dierenpark Planckendael en natuurcentrum Het Zwin met satellietzenders om hen te kunnen volgen tijdens de najaarstrek naar West-Afrika.
In 1999 en 2000 werden respectievelijk 9 en 6 nieuwe ooievaars uitgerust met een 35 gram satellietzender van Microwave Telemetry. In 2001 waren de zenders van Northstar. Slechts 2 van de 15 ooievaars waren op het moment van het plaatsen van de zender volwassen. De via ARGOS ingezamelde gegevens worden via verschillende kanalen verspreid, zoals deze website, weerbericht op de televisie, kranten, tijdschriften, tentoonstellingen en voordrachten.
Via de satellietgegevens kunnen we een gedetailleerd beeld krijgen van de exacte trekroute, de stopplaatsen en mogelijke knelpunten (gevaren). Voor de aankoop van de zenders en de kosten van het huren van de satelliet kregen we belangrijke steun van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap - Agentschap Natuur en Bos, Dierenpark Planckendael en de Vogelwarte Radolfzell uit Duitsland (Forschungsstelle für Ornithologie der MPG - Max Planck Gezellschaft).

Ontwikkeling van een website over het project.

Het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap stelt deze speciale site ter beschikking voor informatieverspreiding over het project en over de locaties van ooievaars tijdens de trek. In 2000 en in 2001 werd de site jaarlijks meer dan 100.000 maal bezocht. De inhoud wordt verzorgd door Wim Van den Bossche (wim.vandenbossche@Natuurpunt.be).

Plaatsing van nestplatforms verspreid over Vlaanderen.
Inspelend op de groei van het ooievaarsbestand in de ons omringende landen worden in Vlaanderen op geselecteerde potentiële nestplaatsen platforms opgericht. Dit is in de meeste gevallen de laatste hulp die de ooievaars nodig hebben bij het innemen van een geschikt biotoop.

Realisatie van een informatiestand om aan het project visibiliteit te geven tijdens vakbeurzen en studiedagen.
De informatiestand kan door derden worden uitgeleend.

Het ringen van jonge ooievaars.
Sinds 1985 worden alle ooievaars in Dierenpark Planckendael geringd. Dit heeft geleid tot meldingen van waarnemingen van ooievaars tot in Zuid-Spanje. Deze ringactie breiden we uit naar nieuwe succesvolle nestplaatsen in Vlaanderen.

Ontwikkeling van een educatief pakket mét en voor scholen.
In 2000 werd een educatief pakket voor 12-14 jarigen samengesteld in samenwerking met verschillende scholen (o.a. K.T.A. Tienen, B.I.M. Mechelen, …). Het pakket is opgevat als een soort van nieuwsspel waarbij de leerling in de huid kruipt van één van de bezenderde vogels van 1999 en daardoor verschillende thema's aan bod laat komen.

Realisatie van een tentoonstelling in het kader van 'Verrassend Afrika' in Dierenpark Planckendael.
Naar aanleiding van het evenement 'Verrassend Afrika' in Planckendael konden bezoekers kennis maken met diverse woonvormen in Afrika met de ooievaar als gids. De trekroute van de ooievaar vormde immers de rode draad.

Projectverantwoordelijken
Het websiteproject 'Ooievaars zonder Grenzen' wordt verzorgd door Wim Van den Bossche van Natuurpunt vzw. Kris Struyf voor het natuurcentrum Het Zwin, Nico Verwimp voor het Agentschap Natuur en Bos en Jean Niesz en Marleen Huyghe voor Dierenpark Planckendael verzorgen informatie en contacten voor het project.

Dankwoord
Dit project is enkel mogelijk dank zij de steun van de directies van Natuurpunt vzw, het natuurcentrum Het Zwin, de Koninklijke Maatschappij voor Dierkunde van Antwerpen en het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Agentschap Natuur en Bos. Het vloeit voort uit het jarenlange enthousiasme van vele medewerkers van Dierenpark Planckendael en Natuurpunt vzw. We zijn ook erg erkentelijk voor de logistieke steun van Vogelwarte Radolfzell uit Duitsland. Verder zijn er nog tal van mensen en organisaties die door hun enthousiaste inzet en medewerking een belangrijke bijdrage leveren aan het project 'Ooievaars zonder Grenzen'.

Hierbij denken we vooreerst aan de medewerkers die in opdracht van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap de website technisch mogelijk maken : Dick Van Straaten, Tom Van Gulck, Luc Scholtis (Mmis) en Nico Verwimp en Jeroen Schols (ANB). Een vorige versie van de website was niet mogelijk zonder de inzet van Silva Goyvaerts (Hemmis N.V.), Hugo Vanderwegen (AMINAL), Dirk Van den Bossche (Hemmis N.V.), Hendrik De Backer, GIM.

Maar we danken ook de talrijke gezinnen, scholen en bedrijven die reageerden op de oproep tot het plaatsen van een nestplatform en Electrabel voor het ter beschikking stellen van nestpalen.

We zijn veel dank verschuldigd aan het ARGOS hoofdkwartier in Toulouse ; Nationaal Geografisch Instituut ; de sponsors van de expeditie in 2000 : A.S.Adventure, Ford, VAB, Sony, De Putter, All Sign Systems, Koninklijke Unie van Belgische Zendamateurs en onze vele buitenlandse collega's.