Ooievaars zonder grenzen
     > Ooievaar > Meer ooievaars
Meer ooievaars
Overzicht

Een aantal ooievaarsoorten zijn sterk bedreigd door het verlies aan wetlands (waterrijke gebieden), bossen en de vele gevaren waaraan trekvogels bloot staan. Natuurpunt vzw streeft als partner van BirdLife International naar de bescherming van natuur en in het bijzonder vogelsoorten. Met een soort als de ooievaar willen we benadrukken wat het belang is van een netwerk van natuurgebieden voor trekvogels. Elke dag leveren deze dieren een strijd voor het overleven, zowel in de broedgebieden, de rustgebieden als in de overwinteringsgebieden. De witte ooievaar is momenteel niet echt bedreigd maar andere soorten ooievaars zijn dit wel, zoals de zwartsnavelooievaar of oostelijke witte ooievaar. Recente informatie over deze soorten zullen we hier voorstellen.

  • Zwartsnavelooievaar
  • Zwarte ooievaar

Zwartsnavelooievaar

Beschrijving

De zwartsnavelooievaar is groter en zwaarder dan de witte ooievaar, het opvallendste verschil met de ooievaar is de zware, zwarte snavel.

De zwartsnavelooievaar is een sterk bedreigde vogelsoort waarvan de huidige populatie geschat wordt op 2.500 exemplaren.

Broedgebied

De zwartsnavelooievaar start met broeden in april of mei en verkiest als biotoop de riviervalleien en moerasgebieden in het uiterste oosten van Rusland en het noordoosten van China. De soort is als broedvogel verdwenen uit Japan en Korea.

Het nest maakt deze ooievaar hoofdzakelijk in bomen maar recent ook op electriciteitspalen en nestplatforms. Net als de witte ooievaar legt de zwartsnavelooievaar 2 tot 6 eieren die 32 tot 35 dagen bebroed worden. De jongen blijven na het kippen minstens 55 dagen in het nest.

Trek

De zwartsnavelooievaar verplaatst zich in de late herfst van de broedgebieden langs de Amur rivier in de richting van de Chinese kust en zo verder naar het stroomgebied van de Yangtse. Tijdens deze trek van ongeveer 2.000 km lassen de vogels verschillende rustbeurten in valleigebieden in het noordoosten van China en wetlands langs de kust.
De jonge vogels verplaatsen zich na het uitvliegen naar riviervalleien of meren en zwerven rond om eind oktober snel richting zuidwesten te vliegen. In de loop van de maand november komen ze aan in hun overwinteringsgebied. Volwassen vogels vertrekken in maart naar de broedgebieden en volgen daarbij in grote lijnen de herfstroute.

Overwintering

De zwartsnavelooievaar overwintert in wetlands langs de Yangtse rivier, vooral in grote merencomplexen zoals het Poyang meer. Hier voedt deze ooievaar zich in hoofdzaak met kleine visjes die ze zoeken in overstromingsgebieden, visvijvers, rijstvelden of langs de randen van de meren.

Actiepunten

De populatie van 2.500 individuen, die nog steeds slinkt, heeft dringend hulp nodig ! Dit zijn enkele van de belangrijke beschermingsmaatregelen (BirdLife International 20001).

- inrichten van beschermingszone’s in de vlakte van Sanjiang, China.
- Uitbreiding van het Khanka Staatsnatuurreservaat in Rusland met inbegrip van alle nestplaatsen en potentieel broedbiotoop.
- Bewaren van grote bomen die dienst kunnen doen als nestplaats en het plaasten van nestplatforms in potentieel broedbiotoop.
- Maatregelen uitwerken tegen de negatieve effecten van overbevissing in de overwinteringsgebieden in het Yangtse stroomgebied.
- Controleren van menselijke activiteiten nabij nestplaatsen in de periode 25 maart – 20 juli.
- Campagne tegen de door landbouwers gebruikte techniek van het afbranden van velden en struwelen in de broedgebieden.
- Bestrijden van vergiftiging door pesticiden en stroperij.
- Het herstellen van een leefbare wilde broedpopulatie in Zuid Korea en Japan.

(1BirdLife International 2000. Threatened birds of the world. Barcelona and Cambridge, UK : Lynx Edicions and BirdLife International).

Meer info

De Chinese regering heeft een aantal belangrijke overwinteringsgebieden en rustplaatsen langs de trekroute beschermd, waaronder 22.400 ha rond het Poyang meer (Jiangxi), 105.467 ha in Xianghai (Jilin) en 210.000 ha in Zhalong (Heilongjian).
http://www.iucn.org/themes/ramsar/profiles_china.htm

Info over de Amur 2000 workshop als voorbereiding voor het soortbeschermingsplan.
http://www.earthisland.org/baikal/baikalwatch_news3.html


Zwarte ooievaar

Beschrijving

De zwarte ooievaar verschilt in gedrag sterk van de witte ooievaar omdat de soort hoofdzakelijk leeft van levende vis en broedt in boscomplexen nabij riviertjes en moerasgebieden.

Broedgebied

Het broedgebied van de zwarte ooievaar strekt zich uit van België tot het oosten van Rusland. In Afrika broedt de zwarte ooievaar in het noorden van Zuid Afrika en in Zimbabwe.
De grootste populaties vinden we in Letland (900-1.100 paar), Polen (950-1.100 paar), Wit Rusland (1.200-1.470 paar) en Rusland (1.000 tot 5.000 paar). De westelijke populatie werd in 1996-1997 geschat op 388 tot 448 paren, de oostelijke op 7.409 tot 14.166 paren.

Trek

Europese vogels trekken net als de witte ooievaar langs twee hoofdroutes naar hun Afrikaanse winterkwartieren en terug. Ongeveer 1.500 tot 2.000 zwarte ooievaars nemen de westelijke route over Spanje en Marokko naar Mauritanië en andere landen in het westen van Afrika.
Ongeveer 20.000 vogels trekken via Turkije en het Midden Oosten naar Israël en het oosten van Afrika. Langs beide routes is de piekperiode in de herfst van 10 september tot half oktober, met de laatste doortrekkers rond half november. In de lente arriveren de eerste zwarte ooievaars op de broedgebieden rond eind februari, maar de piek van de trekperiode in het Middelands Zeegebied situeert zich van maart tot en met half april.

Overwintering

De zwarte ooievaar overwintert in kleine aantallen in Europa, vooral in Spanje. De belangrijkste noordelijke overwinteringsplaats is het vijvergebied in het noorden van Israël waar tot 1.450 zwarte ooievaars verblijven (W. Van den Bossche 1996).
In Afrika overwintert de zwarte ooievaar ten zuiden van 16° noorderbreedte tot de evenaar. De soort concentreert zich in het westen van Afrika in Mauritanië langs de rivier de Senegal waar tientallen exemplaren in groep waar te nemen zijn. Solitaire individuen of kleine groepjes overwinteren in Senegal, Burkina Faso, Nigeria en Niger. Het grootste deel van de populatie overwintert in oostelijk Afrika in Ethiopië, Soedan, Oeganda en Tsjaad. In Azië overwintert de zwarte ooievaar ondermeer in India en Saoedi Arabië.

De broedvogels in zuidelijk Afrika overwinteren vermoedelijk in Zuid Afrika, Botswana, Zimbabwe en Zambia.

Meer info

Verschillende collega onderzoekers bestuderen de trek van zwarte ooievaars met satellietzenders en observeren hun gedrag. Die informatie kan je vinden op de volgende websites :

Zwarte ooievaars in Estland:

Een nest met 3 jongen werd heel mooi in beeld gebracht met een webcam: www.weather.ee/woodcam

 

 

 

 

 

 

Juni 2007                                                                                                                  Juli 2007

Belgische zwarte ooievaars :

Asbl Solon bestudeert sinds 1995 de trek van zwarte ooievaars die broeden in Wallonië, Luxemburg en Frankrijk.
http://www.explorado.org/solon

Hongaarse zwarte ooievaars
http://BiteBaja.tripod.com

Spaanse zwarte ooievaars :

De trek van zwarte ooievaars wordt gedetailleerd bestudeerd door ‘Migres’ en ornithologen als Cristina Parkes en Alejandro Torés.
http://www.alados.org
http://usarios.tripod.es/asio

Tsjechische zwarte ooievaars :

In het kader van het project ‘African Odyssee’ worden Tsjechische ooievaars gevolgd op hun route naar Senegal, Ethiopië, Tsjaad en Nigeria.
http://www.capi.internet.cz