Ooievaars zonder grenzen
     > Ooievaar > Nestplatforms
Nestplatforms




Eerste succes
Nestplatforms voor ooievaars in vlaanderen
Er was eens. Op het einde van de vorige eeuw (1895) broedden de laatste ooievaars in Vlaanderen. Meer bepaald in Steenkerke, Gistel, Zele, Geel en Maaseik werden nog nesten bewoond. Nadien was het gedaan met de wilde ooievaars. Uitzonderlijk was het paartje ooievaars dat in 1990, 3 jongen grootbracht te Ravels (provincie Antwerpen). Het volgende jaar kwam slechts één ouder terug naar deze nestplaats.

Kaart: Vlaanderen



Waarom zijn ze verdwenen? De oorzaken van zijn achteruitgang moeten we zowel in Vlaanderen als in zijn overwinteringsgebieden zoeken. Er zijn aanwijzingen dat de achteruitgang en later het ontbreken van de ooievaar in Vlaamse valleigebieden vooral te wijten was aan het verlies van natuurwaarden door veranderingen in het landschap en aan lokale vervolging (stroperij). In Afrika zijn vooral droogteperiodes de belangrijkste oorzaken.

Er zijn toch ooievaars in Vlaanderen? Dankzij het enthousiasme van de medewerkers van Dierenpark Planckendael werd midden jaren tachtig gestart met een ooievaarsproject. Van 1986 tot 1992 werden in ruime vliegkooien in Dierenpark Planckendael ooievaars gekweekt. Na een voorbereiding en selectie van deze vogels werden deze tussen 1990 en 1993 paarsgewijs vrijgelaten. Zoals gepland bleven deze ooievaars het ganse jaar in het park. De nakomelingen van deze pioniers vertonen wel het typische trekgedrag en verlaten Vlaanderen eind augustus of begin september. Sommige keren einde februari of maart terug. Het project is erg succesvol. De vrijlevende paren namen eerst stelselmatig de aangeboden nestplatforms in. Later bouwden verschillende paren nesten in boomtoppen. In 1998 waren er 18 vrijlevende broedparen. Ook in het Zwin te Knokke-Heist werden na 1957 ooievaars uitgezet. Het is de bedoeling deze groepen te laten uitgroeien en te laten uitzwermen in Vlaanderen. Zover is het tot nog toe niet gekomen, Natuurpunt vzw en AMINAL Afdeling Natuur gaan ze nu een handje helpen.

Ooievaars in Nederland. In 1975 was de ooievaar zo goed als verdwenen en daarom startte Vogelbescherming Nederland een introductie- en beschermingsproject. Vanaf toen kende het ooievaarsbestand een positieve evolutie. De populatie groeide in de periode van 1985 tot 1995 van een dertigtal tot meer dan 250 paren in 1995. In 1998 waren dat er al bijna 320. Dit betekent dat het aantal ooievaars elke vier jaar verdubbelde! Deze Nederlandse vogels vliegen tijdens voor- en najaar over Vlaanderen en hopelijk vertonen zij interesse om zich hier te vestigen.

Hoe krijgen we ooievaars terug in Vlaanderen?
(1) Het plaatsen van nestplatforms
In de herfst van 1998 lanceerde Natuurpunt vzw een oproep aan particulieren om zich op te geven als kandidaat voor een nestplatform voor ooievaars. Een belangrijke voorwaarde was dat het terrein gelegen moest zijn in een gunstig ooievaarsbiotoop met minstens een oppervlakte van 200 tot 300 ha vochtige weilanden. De plaats moest ook veilig zijn voor ooievaars, dus niet te dicht bij spoorwegen en elektrische leidingen. Het nestplatform heeft een diameter van 1,4 m en wordt geplaatst op een boom, dak, schoorsteen of paal. Als standplaats verkiest een ooievaar het hoogste punt in een landschap, bij de plaatsing van de platforms houdt Natuurpunt vzw daar zoveel mogelijk rekening mee. Een ooievaar kan zelf een nest bouwen maar het bouwen van de basis voor het nest met de eerste takken verloopt niet zonder moeilijkheden en kan soms weken in beslag nemen.

Op de oproep van Natuurpunt vzw kregen we meer dan 540 positieve reacties. Landbouwers, gemeentebesturen, kerkfabrieken, scholen, stedelijke domeinen en vele honderden gezinnen boden hun medewerking aan. Op 20 februari 1999 werd in elke provincie een eerste nestplatform aangebracht.

Op dit moment staan er nestplatforms op een geïnteresseerde Ooievaar te wachten in :

Provincie West-Vlaanderen: Damme (2 nesten)
Provincie Oost-Vlaanderen :

Daknam (Lokeren)
Erembodegem
Kieldrecht

Wetteren

Provincie Antwerpen:

Balen
Bonheiden
Essen (2)
Kalmthout
Mechelen
Oostmalle
Stabroek

Vremde
Wilrijk
Wortel
Wuustwezel (2)

Provincie Limburg: Hamont-Achel
Hasselt
Neerpelt (Hageven)(2 nesten)
Schulen
Provincie Vlaams-Brabant: Hofstade (Zemst)(2)
Ternat

Platforms worden aan de hand van een succesvol bouwplan van onze Duitse collega's aangemaakt door vzw Maatwerk uit Maasmechelen. Electrabel levert ter plaatste de nodige nestpalen.
lees verder ...